Een sterk sociaal beleid is een geïntegreerd beleid (Katrien Schryvers)

Een sterk sociaal beleid is een geïntegreerd beleid  (of Waarom? Daarom!)

Waarmee de auteur reageert op de onrustzaaierij van SP.A-parlementslid Kurt De Loor in een op 21/01 door Belga verspreid opiniestuk.

Er is de laatste tijd veel te doen over de door het Vlaams regeerakkoord vooropgestelde integratie van de OCMW’s in de gemeentebesturen. Met de goedkeuring van een conceptnota werd alvast een eerste stap gezet.

De OCMW’s zoals we ze op vandaag kennen, als aparte rechtspersoon, dateren van 1976 en vinden hun oorsprong in de vroegere commissies van openbare onderstand (COO). De vroegere wetgever wilde hiermee het ondersteunen van armen en mensen met specifieke noden uit de liefdadigheid halen en inbedden in een afzonderlijke, zogenaamd apolitieke structuur.

Doorheen de jaren hebben de OCMW’s zich verder ontwikkeld en doen ze allemaal onmisbaar werk op het vlak van individuele maatschappelijke dienstverlening. Tegelijk is er een grote diversiteit tussen de verschillende OCMW’s in het opnemen van specifieke beleidsdomeinen zoals kinderopvang,  seniorenbeleid enz. Met de integratie van gemeenten en OCMW ’s wil Vlaanderen het hele gemeentelijke beleid, dus inclusief deze sociale domeinen,  laten aansturen vanuit de gemeente.

Deze integratiegedachte komt heus niet plots uit de lucht gevallen. Al jaren wordt de discussie gevoerd. Zo werd al in 2007 de mogelijkheid geboden de ocmw-voorzitter op te nemen in het college, wat sedert 2013 verplicht is. De voorbije legislatuur  (mét S.pa) werd  in het regeerakkoord een vrijwillige fusie vooropgesteld, die echter stuitte op de bestaande federale regelgeving. Aan dit laatste zal in uitvoering van het federaal akkoord nu een mouw worden gepast. Daarnaast maakten tal van regels een hechtere samenwerking mogelijk. Denk maar aan de mogelijkheid om één secretaris of financieel beheerder aan te stellen, of de opheffing van het quotum gemeenteraadsleden dat deel mocht uitmaken van de ocmw-raad.

Dat deze voorzichtige stappen in het integratieverhaal toen werden gezet, gebeurde ook onder druk van een aantal besturen die in de samenwerking meer mogelijkheden zagen voor een sterker sociaal beleid. Eén van hen was mijn eigen gemeente Zoersel, tot op vandaag nog één van de pilootgemeenten in heel deze operatie.

Is dergelijke integratie nu echt zo gevaarlijk als ze wordt voorgesteld?  Dreigt het sociale beleid, en met het sociale beleid de kwetsbare mensen, het  slachtoffer te worden? Neen, integendeel. Dit is niet alleen mijn overtuiging, hiervan getuigt ook onze ervaring in Zoersel.

Het sociale beleid en het zorgbeleid zijn de laatste jaren geëvolueerd onder de roep naar meer inclusie en vermaatschappelijking van zorg. Terecht. Dat betekent dat het beleid  wordt gevoerd of alleszins zou moeten gevoerd worden in heel nauwe interactie met andere beleidsdomeinen. Zo hebben ook kwetsbare mensen recht op een goede en betaalbare woning, is onderwijs een hefboom in een gelijke kansenbeleid, moet het ruimtelijke ordeningsbeleid een gezonde leefomgeving mee als doelstelling hebben, worden in het cultuurbeleid met de vrijetijdspas mogelijkheden voor kansarmen uitgebouwd, enz.  Dat betekent dat er een heel nauwe samenwerking moet zijn tussen die verschillende beleidsdomeinen, dat gezamenlijke doelstellingen moeten worden ontwikkeld en dat met de gemeenschappelijke (belastings)middelen in de uitvoering daarvan moet worden voorzien.

Waarom de aansturing van het sociale luik dan nog door een afzonderlijke rechtspersoon en organisatie zou moeten gebeuren, is mij een raadsel. Integendeel, die zorg, dat beleid voor de meest kwetsbaren in onze maatschappij is een verantwoordelijkheid van iedereen die mee aan het roer zit in de gemeente. A fortiori dus van het hoogste democratisch verkozen orgaan, de gemeenteraad, en in de uitvoering van het schepencollege. Het is zelfs een aanfluiting van het belang van sociaal beleid te aanvaarden dat een gemeenteraad hiervoor geen enkele verantwoordelijkheid zou dragen!

Vaak worden efficiëntiewinsten en een moeilijke financiële situatie naar voor geschoven als motivatie voor de geplande integratie. Veel meer dan dat is een sterk en geïntegreerd lokaal sociaal beleid de doelstelling.

Vanzelfsprekend moeten de individuele dossiers apolitiek in alle vertrouwelijkheid beoordeeld worden. Hiertoe voorziet de conceptnota in een bijzonder comité. Op vraag van CD&V zullen daar ook niet-gemeenteraadsleden deel van kunnen uitmaken.  De verdere invulling van het sociale beleid zal de gemeente in alle autonomie kunnen doen, net zoals ze dit vandaag kan voor bijv het sportbeleid of het cultuurbeleid.

Dat er bij sommigen op het terrein koudwatervrees bestaat, begrijp ik. Dat de hele oefening door sommigen wordt afgedaan als het overboord gooien van sociaal beleid, dat wil ik niet aanvaarden.

Wie een beleid wil voeren dat de meest kwetsbaren meeneemt en versterkt, kàn niet anders dan dit te doen in interactie met andere beleidsdomeinen.  En wie hierover nog twijfels heeft, nodig ik graag uit om eens te komen kijken in Zoersel, waar ik gedurende 18 jaar burgemeester was en nu ocmw-voorzitter ben.  Na 7 jaar integratie gemeente-ocmw staat ons sociaal beleid sterker dan ooit en zijn we gekend onder het uithangbord zorgzame gemeente. Bovenal echter is de drempel naar onze sociale dienst sterk verlaagd en bereiken we niet minder dan 50% meer mensen. En was dat nu net niet de bedoeling, een sterker sociaal beleid?

 

Katrien Schryvers

Vlaams Parlementslid

Ocmw-voorzitter Zoersel

 

CD&V | Wetstraat 89 | 1040 Brussel