Stop de schending van mensenrechten in de transgenderwetgeving

Wie juridisch van geslacht wil veranderen, moet zware medische ingrepen ondergaan en bij de burgerlijke stand de nodige medische attesten kunnen voorleggen. Het gaat onder meer om een wettelijke verplichting tot sterilisatie, een hormonenbehandeling én noodzakelijke geslachtsoperaties. CD&V-Kamerlid Els Van Hoof pleit voor een demedicalisering van de procedure om juridisch van geslacht te kunnen veranderen. “Wetgeving mag geen belemmering zijn om over te gaan tot geslachtsverandering. Er mag dus geen eis tot sterilisatie, medische ingreep en/of hormonenbehandeling meer bestaan. Verschillende landen in Europa hebben hun wetgeving reeds in die zin aangepast en België kan in deze evolutie niet achterop blijven.”, stelt het parlementslid. 

Van Hoof ziet zich gesteund in een recent arrest van het Europees Hof voor de Rechten van De Mens dat stelt dat dit zeer zware medische eisen zijn die een inbreuk vormen op het recht op privacy en het recht op de fysieke integriteit. Tevens roept een resolutie van de Raad van Europa op om de eisen tot sterilisatie en medische diagnose te laten vallen. De Jogjakarta-principes van de VN zijn nog een ander referentiepunt. Tot slot stelt het federaal regeerakkoord dat de wetgeving rond transseksualiteit moet aangepast worden in het licht van de internationale mensenrechtenverplichtingen.

We vinden dat de beslissing om juridisch van geslacht te veranderen moet berusten op de individuele overtuiging van de meerderjarige transgender. We willen wel dat de transgender volledig geïnformeerd wordt over de juridische, sociale en psychologische gevolgen van een geslachtsverandering. Daarom wordt voorzien in de begeleiding door een genderteam, dat minstens één gesprek voert met de transgender.”, zegt Vlaams Volksvertegenwoordiger Joris Poschet, die de materie van nabij volgt. Het genderteam attesteert nadien dat de transgender de nodige informatie heeft ontvangen.

Minister van Justitie Koen Geens bereidt een wetsontwerp voor dat de volgende elementen bevat: de transgender kan zijn juridisch geslacht bij de burgerlijke stand laten wijzigen, na overhandiging van het attest en nadat hij heeft verklaard en ondertekend dat hij (1) al een lange tijd aanvoelt dat hij tot het andere geslacht behoort dan datgene dat vermeld staat in de geboorteakte, (2) zich al een tijd gedraagt in overeenstemming met dat geslacht en (3) in de toekomst in overeenstemming met dat geslacht wil blijven leven. Om mogelijke lichtzinnige of frauduleuze beslissingen te ontmoedigen wordt een zware, gerechtelijke procedure ingevoerd om terug te keren naar het oude juridische geslacht.

Brussels Staatssecretaris voor Gelijke Kansen Bianca Debaets, die de voorbije week de wetgeving rond discriminatie van transgenders in Brussel heeft verstrengd, vult aan dat er verschillende motieven zijn waarom sommige transgenders enkel juridisch van geslacht willen veranderen, maar niet zo ver willen gaan om ook medische ingrepen, een hormonenbehandeling en/of een sterilisatie te ondergaan. “De medische ingrepen zijn nooit zonder gezondheidsrisico en hebben een zeer zware impact. Daarnaast zijn er de financiële drempels van de behandeling alsook de wachttijden alvorens men de transitie kan ondergaan.”. Het feit op zich dat men juridisch als vrouw of man erkend wordt, los van bepaalde fysieke kenmerken, volstaat voor sommigen. De erkenning op zich door de overheid is van belang voor hen. Bovendien wordt men in het dagelijkse leven zeer vaak geconfronteerd met de vermelding van het geslacht op bijvoorbeeld officiële documenten, waardoor die wijziging transgender personen bevestigt in hun genderbeleving.  Deze uiteenlopende redenen maken dat we een transgender persoon niet willen dwingen de (volledige) zware transitie te ondergaan als hij of zij dat niet wenst.

“Een manier om overhaaste beslissingen af te remmen is het invoeren van een bedenktermijn.”, zegt Van Hoof. “We voeren tussen het gesprek met het genderteam en de overhandiging van het attest en de verklaring aan de burgerlijke stand een verplichte wachttermijn in. In Denemarken hanteert men bijvoorbeeld een termijn van zes maanden sinds de hervorming van de transgender wetgeving.”, besluit ze.

CD&V | Wetstraat 89 | 1040 Brussel